Vendburimet Gëlqerore

//Vendburimet Gëlqerore

Vendburimet Gëlqerore

Vendburimet Gelqerore

 

Vendburimet gëlqerore në Shqipëri janë të depozitimeve nga Jurasiku deri në Paleogen. Nga ana tektonike këto vendburime janë pjesë e brezit të Kurveleshit. Në përgjithësi shtratimet e naftës janë antiklinale (brahiantiklinale). Ato mbulohen nga depozitimet flishore të Oligocenit. Formacionet e këtyre vendburuimeve karakterizohen me porozitet të dyfishtë, me çarje natyrale të rangjeve të ndryshme përgjatë shtresëzimeve, si dhe porozitet të vogël të matriksit.

Litologjia dhe mosha e këtyre formacioneve janë të ngjashme. Mekanizmi kryesor i nxjerrjes së naftës është ai regjimit të ujrave aktiv fundor. Në vendburimet Ballsh – Hekal dhe Cakran – Mollaj, përveç energjisë së ujrave fundor është edhe energjia e kapelës gazore dhe e gazkondesatit. Naftat e këtyre vendburimeve, përveç naftës së vendburimit Cakran-Mollaj, janë të rënda dhe viskoze dhe përmbajnë squfur. Fillimisht kur puset prodhonin si rezultat i energjisë së gazit kishin debite të larta. Këto debite të larta bën të mundur krijimin e konuseve të ujit në puse, duke ndikuar negativisht në rezervat e nxjerrshme.

Kompletimi i puseve në përgjithësi është i njëjtë. Kezingu është i vendosur deri në tavan të gëlqerorëve, ose pak më poshtë se niveli gaz-naftë në se ai ekziston. Intervali i prodhimit të naftës është në trung të hapur.

 

 “Litologjia dhe mosha e këtyre formacioneve janë të ngjashme. Mekanizmi kryesor i nxjerrjes së naftës është ai i regjimit të ujrave aktiv fundor”.

 

 

Vendburimi Visokë – Kolonjë

 

Ky vendburim ndodhet rreth 13 km në juglindje të qytetit të Fierit, në pjesën më jugore të periklinalit të strukturës Patos – Verbas. Vendburimi i Visokës u zbulua në vitin 1963.

Shtratimi i Viskoës është hidrodinamik, me kontakt fillestar naftë-ujë të pjerrët. Çarjet zhvillohen vertikalisht dhe horizontalisht. Rezervuari ka ruajtur presionin shtresor gjatë shfrytëzimit të tij. Shtratimi është i tipit masiv kulmor me ujra aktiv fundor.

Aktualisht ka mbetur vetëm një brez i vogël nafte dhe shumica e puseve shfrytëzojnë pjesën e sipërme të gëlqerorëve. Për uljen e viskozitetit të naftës është përdorur injektimi i hollusit në pus.

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                                Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                                   28 362 316

– Rezervat fillestare të nxjerrshme (ton)                                               6 806 956

– Nafta e nxjerrë (ton) deri më 01.01.2018                                         6 287 198.3

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura (ton) deri më 01.01.2018          519 757.7

– Tipi i fluidit                                                                                                       Naftë

– Tipi i naftës                                                                           Asfaltiko – aromatike

– Densiteti (0 API)                                                                                             5 – 16

– Viskoziteti 200 C (Cp)                                                                       1000 – 2000

– Presioni fillestar i rezervuarit (atm)                                                                141

– Përmbajtja e Squfurit (%)                                                                      0.6 – 5.05

– Temperatura (0 C)                                                                                       42 – 50

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                              200

– Kripshmëria e ujrave të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)     1000 – 62 000

– Trashësia e përgjithshme e rezervuarit (m)                                      200 – 300

– Poroziteti (matriksit) + çarjet (%)                                                                 0.56

– Presioni i ngopshmërisë (atm)                                                                          90

 

 

Vendburimi Ballsh – Hekal

 

Vendburimi Ballsh – Hekal ndodhet 29 km në juglindje të qytetit të Fierit, në strukturën antiklinale të Ballshit. Ky vendburim u zbulua në vitin 1966. Vendburimi Ballsh – Hekal ndodhet në vargun Kremenarë – Patos – Verbas të brezit të Kurveleshit, dhe i përket moshës Kretak – Paleogen. Ky vendburim ka kapelë gazore me kontakt fillestar gaz-naftë në thellësinë 730 m. Puset e shpuara në kapelën gazore e kanë të ulur kezingun disa metra poshtë kontaktit gaz-naftë. Rezervuari është i tipit masive kulmor, me ujra fundor aktiv. Në shtratimin Ballsh – Hekal, një ndikim të madh në mekanizmin e nxjerrjes së naftës ka luajtur edhe kapela gazore.

Pjesa jugore e vendburimit ka komunikim të dobët me ujrat e basenit, rrjedhimisht debitet e puseve janë të vegjël. Energjia kryesore për nxjerrjen e naftës në këtë zonë është ajo e gazit të tretur. Duke shkuar më në jug gjendet ngritja e Hekalit të ndara ndërmjet tyre me një qafë ndarëse. Prodhimi i naftës në Hekal është i vogël.

 

 

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                                Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                                   19 269 224

– Rezervat fillestare të nxjerrshme (ton)                                               6 359 844

– Nafta e nxjerrë (ton) deri më 01.01.2018                                         5 125 166.5

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura(ton) deri më 01.01.2018      1 234 788.4

– Tipi i fluidit                                                                                                       Naftë

– Tipi i naftës                                                                               Asfaltik – aromatik

– Densiteti (0 API)                                                                                              8 – 17

– Viskoziteti 200 C (Cp)                                                                                     2000

– Presioni fillestar i rezervuarit (atm)                                                                133

– Përmbajtja e Squfurit           (%)                                                               5.7 – 6.4

– Temperatura (0 C)                                                                                                 41

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                    40 – 300

– Kripshmëria e ujrave të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)  15 000 – 35 000

– Trashësi e përgjithshme e rezervuarit (m)                                                     350

 

 

Vendburimi Gorisht – Kocul

 

Ky vendburim ndodhet rreth 20 km në lindje të qytetit të Vlorës. Vendburimi i Gorisht – Koculit u zbulua në vitin 1965. Ky vendburim ndodhet në vargun Selenicë – Amantia të brezit të Kurveleshit. Ky vendburim përbëhet nga dy ondulime, të mbihypura mbi njëri-tjetrin, të emërtuara Gorishti dhe Koculi. Këto dy ondulime kanë një disnivel hipsometrik midis tyre dhe përshkohen nga një prishje tektonike. Shtratimi është i tipit masiv kulmor, me ujra fundor aktiv. Sipërfaqia produktive është reduktuar nga 9.66 km2 që ishte në fillim në 4.5 km2 aktualisht, dhe kati naftëmbajtës është reduktuar nga 800 m në 100 m. Distancat midis puseve në zonën qëndrore të vendburimit janë reduktuar nga 150-200 m në rreth 100 m.

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                                    Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                                      30 500 000

– Rezervat fillestar te nxjerrshme (ton)                                                   14 674 087

– Nafta e nxjerrë (ton) deri më 01.01.2018                                         12 084 298.6

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura (ton) deri më 01.01.2018         2 589 788.4

– Tipi i fludit                                                                                                            Naftë

– Tipi i naftës                                                                                  Asfaltik – aromatik

– Densiteti (0 API)                                                                                               13 – 23

– Viskoziteti 200 C (Cp)                                                                                         2000

– Presioni fillestar i rezervuarit (atm)                                                                   120

– Përmbajtja e Squfurit (%)                                                                          3.16 – 6.3

– Temperatura (0 C)                                                                                          32 – 38

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                                300

– Kripshmëria e ujrave të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)   28 000 – 58 000

– Trashësia e përgjithshme e rezervuarit (m)                                          350 – 450

 

Vendburimi Cakran – Mollaj

 

Ky vendburim ndodhet 6 km në perëndim të qytetit të Ballshit. Vendburimi i gazkondesatit Cakran – Mollaj u zbulua në vitin 1977. Struktura e saj është një brahiantiklinal që shtrihet në drejtimin juglindje-veriperëndim. Pjesa lindore e kësaj strukture është më pak e pjerrët se pjesa perëndimore, e cila më në lindje formon krahun perëndimor të sinklinalit ndarës me linjën Ballsh – Patos – Verbas. Krahu perëndimor i kësaj strukture komplikohet nga një prishje tektonike. Vendburimi Cakran – Mollaj ndodhet në brezin e Kurveleshit dhe i përket moshës Kretak – Paleogen. Fillimisht ishte një vendburim gazkondesat, por fontanimi i pusit Cakran – 37, solli përkeqësimin e performancës së shtratimit. Gjatë kësaj kohe (3 vjet) kontakti i naftës u zhvendos nga thellësia 3 600 m në 2 800 m. Pas vënies në kontroll të fontanës, presioni i shtratimit u rrit nga 180 atm. në 360 atm. Nafta e vendburimit Cakran – Mollaj është e lehtë, squfurore dhe asfaltike. Shtratimi është i tipit masiv kulmor, me ujra fundor aktiv.

Në shtratimin Cakran – Mollaj një ndikim të madh në mekanizmin e nxjerrjes së naftës ka luajtur edhe kapela gazore.

Distancat fillestare të puseve ishin 600 m, por rrjeti aktual i puseve është më i dendur dhe distanca aktuale ndërmjet puseve është 300 m.

 

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                                Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                                     16 127 983

– Rezervat fillestar të nxjerrshme (ton)                                                  8 144 469

– Nafta e nxjerrë (ton) deri më 01.01.2018                                        4 320 238.9

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura (ton) deri më 01.01.2018      3 824 230.1

– Tipi i fluidit                                                                                                        Naftë

– Tipi i naftës                                                                  Gjysëm aromatike deri parafinike

– Densiteti (0 API)                                                                                        11.5 – 37

– Viskoziteti 200 C (Cp)                                                                                 10 – 30

– Presioni fillestar i rezeruarit (atm)                                                                 368

– Përmbajtja e Squfurit           (%)                                                            3.16 – 6.3

– Temperatura (0 C)                                                                                               68

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                      2 – 600

– Kripshmëria e ujrave të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)    30 000 – 50 000

– Trashësia e përgjithshme e rezervuarit (m)                                      400 – 800

 

 

Vendburimi i Amonicës

 

Ky vendburim ndodhet 30 km në lindje të qytetit të Vlorës. Vendburimi i Amonicës është zbuluar në vitin 1980. Ky vendburim ndodhet në vargun Selenicë – Amantia të brezit të Kurveleshit. Depozitimet e këtij shtratimi përbëhen nga gëlqerorë të Kretakut të sipërm deri Eocen dhe nga ato terrigjene të Oligocenit të poshtëm e Langhian – Serravalianit. Shtratimi i Amonicës ka formën një brahiantiklinali me drejtim juglindje – veriperëndim. Shtratimi është i tipit masiv kulmor, me ujra aktiv fundor.

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                                Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                                      2 835 849

– Rezervat fillestar të nxjerrshme (ton)                                                   1 503 000

– Nafta e nxjerrë (ton) deri më 01.01.2018                                              717 065.2

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura (ton) deri më 01.01.2018           785 934.8

– Tipi i fluidit                                                                                                          Naftë

– Tipi i naftës                                                                  Asfalto aromatike – gjysëm aromatike

– Densiteti (0 API)                                                                                            14.5 – 22

– Viskoziteti 200 C (Cp)                                                                               150 – 2300

– Presioni fillestar i rezeruarit (atm)                                                                      241

– Përmbajtja e Squfurit           (%)                                                                               4

– Temperatura (0 C)                                                                                            35 – 52

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                           20 – 150

– Kripshmëria e ujrave të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)               10 000 – 45 000

– Trashësia e përgjithshme e rezervuarit (m)                                               deri më 200

 

Vendburimi i Delvinës

 

Vendburimi gazkondesat i Delvinës është zbulimi më i fundit në gëlqerorë në Shqipëri konkretizuar me pusin Delvina-12 në vitin 1989. Struktura e Delvinës me rezervuar karbonatik shtrihet pothuaj në qendër të brezit antiklinal të Kurveleshit, nën mbihypjen e Malit të gjerë.

Ajo përfaqëson një strukturë antiklinale karbonatike të Kretak – Eocenit të mbuluar nga flishi. Ndryshe nga vendburimet e tjera karbonatike ajo maskohet totalisht nga një mbulim dytësor të shkëputjes mbihypëse të një strukture të madhe të eroduar e shoqëruar me diapirizëm evaporitik përgjatë planit të shkëputjes.

Dy nga katër puset e shpuara deri më tani në këtë vendburim, janë produktiv. Ata janë puset Delvina – 4 dhe Delvina – 12, prej të cilëve prodhimi fillestar i tyre ka qënë respektivisht rreth 5 000 dhe 28 000 metra kub gaz në ditë, si dhe 1 dhe 8 metra kub kondensat në ditë. Shtratimi është i tipit masiv kulmor, me regjim natyror volumetrik.

Rezervuari përbëhet nga tre pako litologjike (1 – Gëlqerorë argjilor të Eocenit, 2 – Gëlqerorë kokrrizor të Paleocenit, 3 – ndërthurje te Gëlqerorit argjilor dhe Gëlqerorëve kokrrizor me gëlqerorët coprizor të Kretakut të Sipërm), me trashësi respektive prej 200 m, 100 m dhe 350 m.

 

Karakteristikat kryesore të rezervuarit:

– Formacioni                                                                                       Gëlqerorë

– Rezervat Gjeologjike (ton)                                                               335 000

– Rezervat fillestar të nxjerrshme (ton)                                           134 000

– Nxjerrja e naftës (ton) deri më 01.01.2018                                   19 228.1

– Rezervat e nxjerrshme të mbetura (ton) deri më 01.01.2018   114 771.9

– Tipi i fluidit                                                                                              Naftë

– Tipi i naftës                                                                                      Gaz kondesat, brez nafte

– Densiteti (0 API)                                                                               23.5 – 260

– Densiteti i Kondsatit 200 C (0 API)                                                  62.5

– Presioni fillestar i rezeruarit (atm)                                                   439

– Përmbajtja e Squfurit           (%)                                                     0.3 – 0.5

– Temperatura (0 C)                                                                             35 – 36

– Përshkushmëria e gëlqerorëve (MD)                                                0.1 – 0.2

– Kripshmëria e ujit të gëlqerorëve të rezervuarit (mg/l)              60 000

– Trashësitë e përgjithshme të rezervuarit (m)                              500 – 600

– CH4 (%)                                                                                                         85

– C2H6 (%)                                                                                                        4

– N2 (%)                                                                                                             1

– CO2 (%)                                                                                                        0.2

– Pporoziteti mesatar (%)                                                                          3 – 5

– Raporti korent gas/kondensate (Nm3/Ton)                                       2460

2018-10-05T15:10:37+00:00